Dünya orman hedefinden uzaklaşıyor: 2025'te 7 milyon hektar yok oldu

BirGün'ün haberine göre, ormansızlaşma 2025'te bir önceki yıla kıyasla yüzde 15 geriledi. Ancak bu iyileşme, 2030 hedefine ulaşmak için gereken ivmenin oldukça uzağında kaldı. Hedefe ulaşılabilmesi için yıl içinde orman kaybının 4,2 milyon hektara inmesi gerekirken, kayıp 7 milyon hektar olarak gerçekleşti.

Forest Declaration Assessment, 2021'deki Glasgow İklim Zirvesi'nde 145 ülkenin verdiği 2030'a kadar ormansızlaşmayı bitirme sözünün ne kadarının yerine getirildiğini izliyor. Araştırmacılar, 2021'den bu yana orman kaybındaki azalmanın her yıl hedeflenenin altında kaldığını ve bu nedenle açığın sürekli büyüdüğünü ifade etti.

Raporun öne çıkan bulgularından biri Kongo Havzası'ndaki hızlı orman kaybı. Bölge 2025'te 2,4 milyon hektar orman yitirirken, Latin Amerika'da kayıp 2,5 milyon hektar olarak kayıtlara geçti. Böylece tropikal Afrika'daki yıllık ormansızlaşma, uzun süredir dünyanın en büyük ormansızlaşma merkezi olan tropikal Latin Amerika ile ilk kez neredeyse aynı seviyeye ulaştı.

İki bölge farklı bir seyir izliyor. Brezilya'nın Amazon'da ormansızlaşmayla mücadele planını yeniden devreye alması ve denetimleri artırması gibi adımların etkisiyle Latin Amerika'daki orman kaybı son beş yılda yüzde 33 düştü. Rapora göre bu gerileme, 2025'te küresel ölçekte görülen iyileşmenin de ana nedeni.

Kongo Havzası'nda ise tarım alanlarının büyümesi, kereste üretimi ve madencilik orman kaybını artırmaya devam ediyor. Raporda, bölgede bu baskıları azaltacak yeterli politika ve denetim mekanizmasının henüz oluşturulamadığı kaydedildi.

Tropikal Asya'da da ilerleme sınırlı kaldı. Bölgede 2025'te 1,6 milyon hektar orman yok oldu. Bu rakam önceki yıllara göre bir miktar düşüş gösterse de raporda, ormansızlaşmaya neden olan temel yapısal sorunların sürdüğü uyarısı yapıldı.

Araştırmacılar, orman yangınları konusunda önümüzdeki aylara ilişkin endişelerini dile getirdi. Avrupa ve Endonezya'da bu yıl yaşanan yangınlara dikkat çekilen raporda, kasımda zirve yapabileceği tahmin edilen güçlü El Nino koşullarının tropikal bölgelerde yangın kaynaklı orman tahribatını artırabileceği belirtildi. Benzer bir artış 2015-2016'daki güçlü El Nino döneminde de görülmüştü.

Raporda, 2030 hedefine ulaşmak için gönüllü taahhütlerin yetersiz kalacağı vurgulandı. Araştırmacılar, ormansızlaşmayı kalıcı olarak azaltmak için güçlü politikalar, etkin denetim ve bağlayıcı yasal düzenlemelerin gerekliliğine işaret etti.

Raporda ayrıca COP30'da hayata geçirilen Tropical Forest Forever Facility (TFFF), orman koruması için uzun vadeli finansman sağlayabilecek araçlardan biri olarak değerlendirildi. Mekanizma, ormanlarını koruyan ülkelere öngörülebilir finansman sağlanmasını ve yerli halklar ile yerel toplulukların bu kaynaklara doğrudan erişimini hedefliyor.

TürkAta Haber Ajansı