Afrika'da afet direnci yükseliyor, erken uyarı açığı kapanmıyor
Afrika'da afetlere karşı dayanıklılık artarken, Orta ve Batı Afrika'da erken uyarıya erişimdeki eşitsizlik devam ediyor.
Diriliş Postası'nın haberine göre, Sahra Altı Afrika'da afetlere karşı dayanıklılık son yıllarda ölçülebilir biçimde yükselse de erken uyarı sistemlerine erişimdeki eşitsizlik sürüyor. Dünya Risk Anketi, 2023-2025 döneminde Afrika'nın güneyinin afet direnci puanının 4 artırdığını, Doğu, Orta ve Batı Afrika'nın ise bölgeler bazında 3'er puan yükselişe geçtiğini gösterdi.
BM Afet Riskini Azaltma Ofisi (UNDRR) verileri, 2021-2025 döneminde hane halkı düzeyinde dayanıklılık artışını rakamsal olarak ortaya koyuyor. Nijerya'da 9, Kenya'da 8, Uganda'da 6 puanlık yükseliş kaydedildi. Bu dayanıklılık puanı, sadece afete hazırlık planlarını değil; ailelerin temel ihtiyaçlarını karşılayabilme ve gelir kaybı durumunda yaşamlarını sürdürebilme kapasitesini de kapsıyor. Raporun öne çıkan itici güçleri ise internet erişiminin yaygınlaşması, hane bazında hazırlık düzeyinin artması ve finansal dayanıklılığın güçlenmesi olarak sıralanıyor.
Orta ve Batı Afrika'da erken uyarı erişimi ise karanlık tabloyu oluşturuyor. Son beş yılda afetten etkilenen yetişkinlerin yalnızca yüzde 47'si önceden uyarı aldığını bildirdi; böylece bölgede afetzedelerin yarısından fazlası felakete hazırlıksız yakalandı. Genel dayanıklılıktaki ilerleme bu yapısal açığı kapatmaya yetmiyor.
Dünya Meteoroloji Örgütü’nün Haziran 2026’da yayımlanan “Afrika İkliminin Durumu 2025” raporu, tabloyu daha da belirginleştiriyor. 2025 yılında kıtada aşırı hava olayları ve iklim kaynaklı afetlerden en az 13 milyon kişi etkilendi, 3 binden fazla kişi hayatını kaybetti. Rapor, Afrika ülkelerinin sadece yüzde 40’ında çoklu tehlikelere yönelik erken uyarı sistemi bulunduğunu, yüzde 40’ından azında ise yeterli hazırlık ve müdahale kapasitesi bulunduğunu belirtti. Sel, kıtada en sık görülen afet türü olarak kalmaya devam ediyor; Doğu Afrika yoğun yağış ve sellerle mücadele ederken Afrika Boynuzu’nda yağış mevsiminde belirgin bir azalma görüldü ve bölgeler içinde farklı afet riskleri eş zamanlı olarak varlık gösterdi.
TürkAta Haber Ajansı